عربستان سعودی و گروهک­های کُردی/نوذر طهماسبی

درآمد

خاورمیانه، منطقه­ ای حساس و دارای اهمیت جهانی است و تحولات پایان­ ناپذیر آن، موجب شده تا همواره در هر بُعد و زمینه­ ای، در کانون تحلیل­ های منطقه­ ای و بین­ المللی قرار گیرد. رقابت، خصومت، منازعه و جنگ، مولفه­ های مهمی هستند که در اکثر تحلیل­ های سیاسی متداول، جهت توصیف شرایط منطقه به آن­ها رجوع می­ شود. «منافع» و «عقیده»، می­ توانند دو  رُکن مهمی تلقی شوند، که تمامی تکاپوهای بازیگران منطقه ­ای و فرامنطقه­ ای خاورمیانه، جهت دست­یابی به یکی از این دو یا هر دو، صورت می ­گیرد. از یک سو، برخی بازیگران به دنبال منافع ملی خود بوده و نوع نگرش، سیاست ­ورزی و راهبردپردازی آنان متأثر از چشم ­انداز منافع ملی یا منافع قومی آنان است. از سوی دیگر، برخی بازیگران منطقه ­ای، عقیده و ایدئولوژی عمدتاً مذهبی را در دستور کار قرار می­  دهند؛ برخی به شیوه­ ای صحیح و ارائۀ تفسیری درست از مذهب و برخی با نگرشی رادیکال و بنیادگرایانه نسبت به مذهب. برخی بازیگران نیز تلفیق هر دو رکنِ منافع ملی و باورهای مذهبی را در نگرش خود به تحولات منطقه، مورد توجه قرار می ­دهند. از این قرار، همۀ بازیگران منطقه و فرامنطقه، راهبردها، تاکتیک ­ها و ابزارهای خاصی را جهت نیل به اهداف و منویات منطقه ­ای خود به کار می  ­گیرند. از جمله بازیگران منطقه­ای، عربستان سعودی می­باشد که در راستای دست­یابی به منافع و پیاده ­سازی نگرش­ های خود در منطقه، با توسل به اهرم ­های مختلفی به دنبال آن است تا توازن قوای منطقه ­ای و آیندۀ تحولات منطقه را به سود خود و منافع متحدانش رقم بزند. یکی از راهبردهای مهم مورد توجه و غالباً در دسترس عربستان سعودی، گروه­ های تروریستی می­ باشد. عربستان سعودی در پیوندی همه ­جانبه با احزاب، گروهک ­ها، جناح ­ها و سایر اجتماعات تروریستی در منطقه، به دنبال آن است تا در رقابت با سایر بازیگران، از چنین ابزارهایی به مثابۀ سلاحی همیشه در دسترس؛ استفاده نماید. از جمله این گروه ­ها که در سال­ های اخیر، پیوندی خاص با عربستان برقرار نموده و به عنوان فرصتی برای عربستان جهت تهدید رقبای عربستان به کار گرفته می ­شوند، گروهک­ های تروریستی کُردی در منطقه هستند.

عربستان سعودی و تروریسم

یکی از دعواهای سیاسی و تبلیغاتی قابل تأملی که در میان اکثر کشورهای منطقه وجود دارد، اتهام نمودن بازیگران و قدرت­ های مختلف رقیب،  به عنوان «حامی تروریسم» است. بدین ترتیب، همواره در تحلیل ­های سیاسی، این سوال مورد توجه قرار می ­گیرد که به راستی چه کس یا کسانی حامی تروریسم هستند؟ با نگاهی به روند تحولات منطقه، هر چه از یک دهه پیش به این سو، حرکت کرده­ ایم، رگه­ هایی از توسل برخی از بازیگران به هر شیوه­ای از تروریسم و گروهک ­های مسلح تروریستی و رادیکال (مذهبی، قوم­ گرا، سیاسی و…) به مرور زمان آشکارتر شده است. عربستان سعودی، کشوری است که در بسیاری از تحلیل ­ها، از آن به عنوان حامی تروریسم یاد می ­شود. با مرور تاریخ کوتاه ­مدت تحولات منطقه و تحلیل سیاست­ ها و راهبردهای عربستان، می ­توان ادعا نمود که نسبت دادن موضوع حمایت عربستان سعودی از تروریسم یا همان تعبیر «پیوند با تروریسم»، به دور از واقعیت نیست. عربستان سعودی در سال­ های اخیر به عنوان «پدر جریانات و گروهک­ های تروریستی» در منطقه شناخته شده است. حمایت­ های عربستان سعودی از تروریسم و گروه‌های تروریستی  به صورت کلی به دو گونه بوده است. از یک سو، عربستان سعودی تمرکز خاصی بر تروریسم دولتی دارد، مانند مقابله و سرکوب قیام ­های مردمی بر علیه حاکمان دیکتاتور منطقه؛ هم­چون علی عبدالله صالح در یمن و آل خلیفه در بحرین. از سوی دیگر، عربستان سعودی به دنبال ایجاد، پرورش و تقویت تروریسم غیردولتی یا گروهک‌های تروریستی غیر دولتی می ­باشد، مانند تلاش‌های عربستان جهت ایجاد یا حمایت از سازمان ­ها و گروهک ­های تروریستی رادیکال و افراطی تروریستی هم­چون القاعده، طالبان، داعش و گروهک‌های تروریستی کُردی.

عربستان سعودی با توسل به چنین اهرم ­هایی یعنی جذب گروهک­ ها و اجتماعات تروریستی و با تطمیع ­سازی آنان، (که مناسب ­ترین روش جهت استفادۀ ابزاری از آنان به مثابۀ فرصتی برای منافع خود در رقابت با رقبا است)، در تلاش بوده تا از یک سو، تهدیدات احتمالی تروریستی علیه خود را خنثی سازد و از سوی دیگر، بدون درگیری یا دخالت مستقیم در تحولات و آشوب ­های منطقه، از چنین گروهک­ هایی جهت فشار بر سایر بازیگران استفاده نماید. یکی از مسائل مهمی که در چند سال اخیر در سیاست ­های حمایت­ گرایانۀ عربستان سعودی از تروریسم، جلوۀ خاصی پیدا کرده است، پیوند عربستان سعودی و گروهک ­های تروریستی کُردی می­ باشد. پیوندی که در دو سه سال گذشته، به شکل بی ­سابقه ­ای گسترش پیدا کرده و عربستان سعودی از هر گروهک تروریستی کُردی با هر نوع نگرش و راهبردی، جهت فشار بر رقبا بهره می ­گیرد. از این قرار، برای عربستان تفاوتی میان گروهک­ های کُردی به لحاظ مرام سیاسی و اعتقادی آنان وجود ندارد (گرچه احزاب کُردی خود قائل به تفاوت­هایی هستند). برای عربستان، عمل سیاسی- نظامی این گروهک ­ها و استفادۀ ابزاری از آن در هر زمینه و زمانه ­ای اهمیت دارد، خواه پژاک باشد، یا کومله، یا دموکرات یا گروهک دیگری.

عربستان سعودی و گروهک ­های تروریستی کُردی

عربستان جهت تغییر توازن قوای منطقه به سود خود و منافع متحدانش به هر ابزار و اهرمی متوسل شده است که در این بین، استفاده ابزاری از گروهک ­های تروریستی منطقه ­ای؛ مانند گروهک ­های تروریستی کُردی، بهترین و ساده ترین ابزار جهت تقابل با رقبای عربستان سعودی و پیشبرد منافع آل‌سعود و متحدانش در منطقه بوده است. از جمله این رقبا، ایران و متحدان منطقه­ ای ایران، مانند سوریه و عراق، می­ باشند که عربستان سعودی سعی دارد تا از گروهک­ های کُردی جهت تغییر تحولات منطقه­ ای مطابق خواست خود و متحدان خود و مقابله با ایران و امنیت و منافع ملی ایران و دیگر رقبا سوء استفاده کند.

در خرداد ماه سال ۱۳۹۶ شبکه تلویزیونی کُردی ان. آر.تی (N.R.T) اقلیم کردستان عراق، از نشست پ.ک.ک  (p.k.k) و نمایندگان عربستان سعودی و آمریکا در مناطق کردنشین سوریه خبر داد. مهم­ترین نکته‌ای که در این نشست مطرح شد، این بود که عربستان سعودی و آمریکا از شاخه­ های پ.ک.ک در سوریه درخواست کردند که پس از خاتمه عملیات آزادسازی شهر رقه، کنترل کامل مرز عراق – سوریه، یعنی حد فاصل منطقه «الشدادیه» تا «التنف» را در دست گیرند. در این نشست، عربستان سعودی همچنین به شاخۀ نظامی پ.ک.ک در سوریه، وعدۀ حمایت مالی داده است و شرط آن را نیز این قرار داده که باید علیه ارتش سوریه بجنگد. در مقابل، عربستان سعودی به پ.ک.ک قول داد که حمایت‌های لازم نظامی و اقتصادی به این گروه در منطقه داشته باشد. به ویژه، عربستان سعودی وعده داد که در مرز کشورهای سوریه و اردن یک گذرگاه تجاری جهت انتقال کالا به پ.ک.ک گشایش یابد.

پ.ک.ک، عربستان سعودی و آمریکا با هدف مشترک مقابله با  نفوذ رقبا و مخالفان منطقه­ ای؛ در تلاش هستند تا بیش از گذشته به یکدیگر نزدیک شوند. ارتباط عربستان سعودی و پ.ک.ک، در چند ماه اخیر نسبت به قبل ابعاد تازه­ تری پیدا کرده و بر خلاف گذشته، در زمان کنونی این روابط آشکارتر شده است. یکی از مسائل مهم دیگر در نشست سه جانبه آمریکا عربستان و پ.ک.ک، وعدۀ آمریکا به پ.ک.ک، درمورد تأسیس سه کانتون خودگردان و شش کانتون در سوریه بود؛ که می­تواند زمینه ­ساز و مقدمه ­ای برای فدرالی شدن سوریه باشد.

البته نفوذ و پیوند عربستان سعودی با کُردها همزمان در دو بُعد جلو می ­رود. از یک سو، عربستان در کنار سایر گروهک­ های تروریستی منطقه­ ای از گروهک­ های کُردی نیز حمایت می­ کند و از سوی دیگر، عربستان به دنبال نقش ­آفرینی و جذب اکراد عراق و احزاب و جریان­ های سیاسی موجود در اقلیم کردستان عراق است. بدین ترتیب، عربستان از هر زاویه ­ای کُردهای منطقه را مورد توجه قرار داده است. حمایت­ های عربستان سعودی از اقلیم کردستان عراق و احزاب و گروهک ­های کُردی موجود در اقلیم، از جمله حزب دموکرات و مسعود بارزانی قابل توجه و تأمل است. در شرایطی که اکثر کشورهای منطقه بانگ استقلال­ طلبی کُردی در عراق را به چالش کشیده و در برابر آن موضع­ گیری کردند؛ عربستان سعودی و امارات حمایت از استقلال اقلیم و کمک به مسعود بارزانی را منوط به موافقت اربیل با درخواست این کشورها مبنی بر تشکیل پایگاه ­های نظامی در اربیل و دهوک کردند. در همین راستا، پس از اعلام و تعیین زمان همه پرسی اقلیم در ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۷، شمار زیادی از فعالان مجازی عربستان سعودی و اماراتی با تشکیل هشتک saudiwithkurdestan  حمایت خود از استقلال و جدایی کردستان عراق و همراهی با اهداف جدایی طلبانه حزب دموکرات را اعلام کردند.

اما در شرایط کنونی و از چندین سال گذشته تاکنون، عربستان سعودی مهم­تر از هر متحد دیگری، گروهک ­های کُردی را بدون استفاده رها نکرده و نمی ­کند. در حقیقت چندین سال است که گروهک­  های کُردی، بازیگر مهمی در منطقه در جهت تحت فشار قرار دادن رقیبان آل سعود بوده­ اند. عربستان سعودی که همیشه ایران را به مثابۀ رقیبی در تقابل با منافع منطقه‌ای خود می‌داند، جهت مقابله با نفوذ و تاثیرگذاری ایران در عراق و منطقه به هر راهبردی متوسل می­ شود. عربستان سعودی در ابتدا به حمایت از «جماعت اخوان ­المسلمین کردستان» و سپس «جنبش اسلامی کردستان» پرداخت و همواره در تلاش بود تا با تطمیع ­سازی و حمایت اقتصادی و نظامی از چنین گروهک­ هایی، از آنان به عنوان ابزارهایی جهت مقابله با ایران استفاده نماید. تلاش­ های عربستان جهت نفوذ بر احزاب و گروه­ های کُردی در عراق نسبت به سایر کشورها چشم­ گیرتر بوده است. عربستان که شاهد نفوذ و تأثیر حضور ایران در عراق بوده، همواره به دنبال آن بود تا با سپر قرار دادن چنین گروهک‌هایی جلوی ایران را بگیرد. اکنون اهدافی مانند تعیین ساختار نظام و حکومتی اقلیم کردستان عراق متناسب با خواستۀ عربستان، بهره ­برداری و استفاده از انرژی و منابع غنی موجود در کرکوک، تکیه بر ایدئولوژی سلفی تکفیری در سرکوب ایدئولوژی های معارض و مواردی از این قبیل موجب شده تا عربستان با توسل به احزاب، جریانات سیاسی گروهک­ های کُردی؛ خواه تروریستی، خواه غیر تروریستی، جای پای مستحکمی برای خود در نزدیکی رقبایی چون ایران پیدا کند. بالطبع؛ هدف عربستان سعودی و متحدانش از بازی دادن کُردها در برخی تحولات منطقه، تأمین اهداف و منافع کُردها نیست، بلکه مقابله با قدرت­ گیری رقیبان منطقه­ ای عربستان سعودی است. معمولاً احزاب مسلح کُرد جهت تأمین مخارج نظامی و عملیاتی خود و با توجه به فقدان منابع مستقل دائمی برای خود، مجبور می­ شوند از حمایت های خارجی بازیگران منطقه ­ای مانند عربستان سعودی و اسرائیل استفاده کنند. عربستان در کنار کمک‌های نظامی مالی و اقتصادی خود به این گروهک­ ها، در زمینۀ اطلاعاتی نیز از کمک به این گروهک ­ها دریغ  نمی­ کند.

از سوی دیگر، باید توجه داشت که اقدامات و تلاش­ های گروهک­ های کُردی در منطقه ( کومله،  پژاک،  دموکرات، پ.ک.ک و…)،  بیش از آنکه فعالیت قوم مدارانه باشد، رفتاری فرصت­ طلبانه است که جهت توجیه موجودیت خود از مطالبات قومی بهره برداری می­ کنند. خشونت، سرکوب فیزیکی، ترور، تهدید، وحشت، نفاق و تفرقه؛ مرام اصلی چنین گروهک­ های تروریستی می­ باشد. مسئله­ ای که در دو سال اخیر چهره­ ای جدی و جدیدی به خود گرفته و عربستان از گروهک­ هایی نظیر کومله، دموکرات و پژاک جهت فشار بر ایران به ویژه در مناطق مرزی غرب و شمال غربی ایران بهره گرفته است. عربستان سعودی، در طول سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ با آگاهی بر اینکه گروه‌هایی همچون تروریست­ های جیش­ العدل در بلوچستان، کومله، حزب دموکرات کردستان ایران، خلق عرب و غیره، هر یک زمینه و پتانسیلی جهت ایجاد چنین بی­ ثباتی را دارند، با استفاده از نفوذ خود در گروهک­ های کُردی، هر یک از سران این گروهک­ ها رادر طول سال‌های ۱۳۹۴ و ۱۳۹۵ بارها به کنسول­گری خود در اربیل دعوت کرده و امکانات و اطلاعات لازم را در اختیار آنها برای انجام عملیات مسلحانه در منطقه به ویژه در مناطق کردنشین و بلوچستان ایران گذاشته است. این مسئله به ویژه در بهار و تابستان ۱۳۹۵ در غرب و شمال غرب ایران مشهود بود. در این دوسال، گروهک­ های تروریستی مانند کومله، دموکرات و پژاک پس از قریب به دو دهه سکوت، ناگهان به یُمن دلارهای نفتی عربستان سعوی از لاک خود خارج شده و با حمایت مالی آل سعود در پی ایجاد نابسامانی در مناطق کردنشین ایران بودند. اقدامات و تحرکات تروریستی پس از اعلام پیام نوروزی فروردین ۱۳۹۵ «مصطفی هجری» سرکردۀ گروهک تروریستی دموکرات کلید خورد و نزدیک به ۵ ماه توانستند برخی اقدامات تروریستی را در مناطق غرب و شمال غرب یعنی مناطق کردنشین ایران انجام دهند. گرچه همۀ عملیات آنان توسط نیروهای نظامی و امنیتی ایران پاسخ داده شد و نتوانستند موفقیتی کسب نمایند. این عملیات زمانی شروع شد که دو هفته پس از بازگشت مسعود بارزانی از عربستان سعودی و به دنبال آن نشست مسعودبارزانی با گروهک­ های تروریستی کومله، دموکرات، حزب آزادی کردستان و اتحادیۀ انقلابیون کردستان به این گروهک­ ها رخصت داده شد تا از هر فرصتی جهت فشار بر ایران بهره گیرند. پس از عملیات ­هایی که به ویژه در تابستان سال گذشته (۱۳۹۵) مشهود بود، سایت­ های خبری کُردی، بر دست داشتن عربستان در پشت پردۀ این حوادث اذعان کردند. در همین راستا، «محمد قادری» دبیرکل روابط حزب دموکرات کردستان عراق با ایران در اربیل، به حمایت‌ها و کمک‌های عربستان سعودی و رژیم صهیونیستی از اقدامات این گروهک­ های تروریستی کُردی علیه ایران در چهارچوب «طرح طوفان اراده» اعتراف کرده و این عملیات را ناشی از چراغ سبز عربستان و بارزانی به چنین گروهک­ هایی عنوان کرد. از سوی دیگر، چند روز پیش از حضور «ترکی فیصل» در گردهمایی منافقین در پاریس، سرلشکر بازنشسته سعودی، «انور عشقی» (رئیس مرکز پژوهش­ های حقوقی و مطالعات استراتژیک خاورمیانه)، با حضور در شورای روابط خارجی در نیویورک آمریکا، ضمن آنکه سیاست کمک به تغییر نظام سیاسی ایران از سوی ریاض را مورد تاکید قرار داد، سیاست تلاش جهت ایجاد کردستان بزرگ تر از  راه­ های مسالمت ­آمیزز را نیز مطرح ساخت.

در دی ماه سال ۱۳۹۴ نیز، نشستی در کپنهاگ دانمارک با عنوان «مقاومت ملی احواز و عاصفه الحزم» توسط سرویس‌های امنیتی عربستان سعودی انگلیس برگزار شد که گروهک‌های مسلح تجزیه­  طلبی همچون پژاک، جیش العدل و الاحوازی نیز در آن حضور داشتند. در نشست مذکور راهکارهای ایجاد ناامنی در استان خوزستان ایران جهت مقابله با افزایش نفوذ ایران در منطقه توسط گروهک­ های تروریستی حاضر در نشست و سایر گروهک­ های معاند ایران بررسی شد. بلافاصله پس از این نشست، عربستان توجه خود را معطوف به گروهک دموکرات کردستان ایران نمود و با توسل به مسعود بارزانی و جلساتی که با او داشت؛ موفق شدند هر دو جناح گروه حزب دمکرات کردستان ایران جناح «مصطفی هجری» و جناح انشعابیون به ریاست «خالد عزیزی» را متحد نمایند.

بدین سان، جنگ نیابتی عربستان سعودی علیه ایران در یکی دو سال گذشته ابعاد تازه ­ای یافته است. عربستان سعودی در توسعه و تقویت گروهک­ های تروریستی که در نزدیکی مرزهای شرقی و غربی ایران فعالیت می­ کنند، مشارکت دارد. «محمد بن سلمان»، وزیر دفاع عربستان چند ماه قبل در اظهاراتی خصمانه گفت که عربستان تلاش خواهد کرد جنگ به داخل ایران کشیده شود. همچنین «عادل الجبیر» وزیر خارجه عربستان ۶ ژوئن ساعتی پس از وقوع حادثه تروریستی در تهران گفت که ایران باید برای آنچه نیاز به دخالت تهران در منطقه می خواند مجازات شود. پس از حملات گروهک  ­های تروریستی کُردی به مرزهای ایران در سال ۱۳۹۵، «عمر ایلخانی»، دبیرکل کومله در مصاحبه­ ای با بی بی سی پاسخ به سوال حمایت عربستان سعودی از این گروهک­ ها که ما می­ توانیم برای جنبش کردستان از هرکسی پشتیبانی بگیریم و هر وقت عربستان سعودی به ما مراجعه کند؛ ما هم فکر می­ کنیم چه جوابی بدهیم. پس از آشکار شدن فعالیت­ های عربستان سعودی در حمایت از گروه­ های تروریستی کُردی در غرب و شمال غرب ایران، پایگاه «گلوبال ریسرچ» (globalresearch)، این عملیات و اقدامات را طراحی مشترک آمریکا و عربستان جهت ایجاد بحران در منطقه ارزیابی کرد. ساز و کار محوری این طرح ایجاد آشوب و ناامنی در مناطق مرزی، شکل گرفتن درگیری با شبه نظامیان کُردی، تحریک برخی از افراد در استان های شرقی ایران به جدایی طلبی، تلاش جهت ناامنی در ایران از طریق داعش و ایجاد تهدیدات تروریستی در ایران بود. این تحرکات در هم تنیده با هدف برهم زدن امنیت ایران و تضعیف و منزوی ساختن ایران در منطقه پیش می­ رود. در این گزارش، پایگاه گلوبال ریسرچ پیوند میان عربستان سعودی و گروهک ­های تروریستی در سال­ های اخیر را پررنگ­ تر و به شکلی عمیق­ تر مورد بررسی قرار می ­دهد. همچنین با بررسی این گزارش می­ توان متوجه شد که عربستان صرفاً از این گروهک­ ها به مثابه ابزاری جهت فشار همه جانبه بر ایران سوء­استفاده می­ کند. پیوندی منطقه­ ای میان عربستان سعودی و گروهک­ های تروریستی که از سال ۱۳۹۴ تاکنون ابعاد نسبتاً زیادی از آن آشکار شده است. بر اساس  اطلاعاتی که بعد از حوادث تروریستی تهران به دست آمد، عوامل تروریستی حمله به مجلس، یک هفته قبل از ورود به ایران در اقلیم کردستان عراق بودند و از اقلیم به کشور ایران آمده بودند. از این قرار؛ پیوند داعش عربستان سعودی و اربیل در حادثه تروریستی تهران­، شکلی آشکارتر و عمیق تر به خود گرفته بود و به نظر می ­رسد در راستای همان طرح «باید جنگ را به داخل ایران بکشانیم»، دست به چنین عملیات تروریستی در تهران زدند.

ملاحظات

عربستان سعودی، اهدافی را در حمایت از گروهک ­های تروریستی دنبال می ­کند که بیش از هر کشوری در منطقه، ایران مورد هدف عربستان قرار دارد. بنابراین در رابطه با اهداف و سیاست ­های فعلی عربستان سعودی یعنی پیوند با گروهک­ های تروریستی کُردی  باید به مسائل مهمی توجه داشت:

-   تطمیع ­سازی  این گروهک­ ها و دفع تهدیدات یا خطرات ناشی از این گروهک­ ها نسبت به منافع، امنیت و اهداف عربستان.

- تحریک بخش ­هایی از مناطق ایران با توسل به چالش ­های قومی و ترویج سیاست ­های واگرایانه، و ایجاد مطالبه ­گری و ناسیونالیسم قومی در مناطق کُردنشین ایران.

- تغییر دید ایران در منطقه، منزوی ساختن ایران ، محدود نمودن راهبرد سیاسی و نفوذ منطقه­ ای ایران در منطقه.

-  استفاده ابزاری از این گروهک­ ها علیه رقبای منطقه ­ای به ویژه ایران.

-تهدید امنیت و منافع ملی ایران  با توسل به جنگ نیابتی و عدم درگیری و خصومت مستقیم عربستان با ایران.

-  جلوگیری از گسترش یا تقویت گفتمان شیعی در منطقه.

-  تغییر توازن قوای منطقه­ ای به سود خود و متحدان فرامنطقه ­ای خود.

-  تلاش جهت کشاندن بحران‌ها و چالش‌های درونی عربستان سعودی به خارج از مرزها.

برآیند

به نظر می ­رسد عربستان سعودی که پس از گذشت حدود شش سال حضور در رویدادهای مختلف منطقه­ ای دستاوردهای خود را نسبت به رقبای منطقه­ ای خود ناچیز می­ بیند و بر اساس تحولات سوریه عراق و یمن تقریباً خود را بازندۀ رقابت می‌بینند، درصدد آن بر آمده تا در جایگاه کارفرمای جدید گروه­های مسلح تجزیه­ طلب و گروهک‌های تروریستی کُردی مخالف ایران ظاهر شده و از هیچ ­گونه تلاشی جهت حمایت و پشتیبانی نظامی  مالی از این گروهک ­ها دریغ نورزد. پیوند میان عربستان سعودی و گروهک­ های تروریستی کُردی بر اساس اهداف متقابلی صورت گرفته و نگرش طرفین نسبت به هم ابزاری و تاکتیکی است. از یک سو، عربستان سعودی به دنبال آن است تا با حمایت از چنین گروهک­ هایی، بدون آنکه خود را وارد معرکۀ سیاسی- امنیتی منطقه نماید، از گروهک ­های کُردی به مثابۀ سپری کم­ هزینه در عراق، سوریه و نزدیکی­ های ایران استفاده نماید. از سوی دیگر، گروهک­ های تروریستی کُردی، گمان می­ کنند که عربستان بستر و مأمنی است که با جبران کمبودهای مالی، تسلیحاتی و اطلاعاتی چنین گروهک ­هایی، آنان را در زمینۀ منویات منطقه ­ای (تجزیه ­طلبی و گرایش ­های استقلال­ خواهانه) یاری رساند. در نگاهی کلی نسبت به شرایط منطقه، می ­توان ادعا نمود، پیوند عربستان و گروهک­های کُردی بیش از هر کشوری، ایران را مد نظر دارد. این موضوع به ویژه در رویکرد عربستان سعودی مشهودتر است. در حقیقت، عربستان، جهت فشار بر ایران و تهدید منافع ملی ایران و درگیر نمودن ایران در موضوعات حاشیه­ ای، با توسل به گروهک­ های کُردی، آنان را دستاویز امیال خود قرار داده است.

نوشته: نوذر طهماسبی؛ دانشجوی دکتری مسائل ایران- دانشگاه تهران

 

اشتراک مطلب با دوستان :

پاسخ دهید