همه پرسی استقلال کاتالونیا بلای رفراندم استقلال کردستان عراق/برومند سورنی

همه پرسی استقلال کاتالونیا بلای  رفراندم  استقلال کردستان عراق/برومند سورنی

نویسنده: برومند سورنی؛ دانشجوی دکتری تاریخ ایران

خاندان بارزانی در سودای استقلال کردستان و تشکیل کشوری مستقل از مدت ها قبل ،علم استقلال خواهی برافراشته بودند، در این راه از هیچ کشش و کوششی فروگذاری نکردند و با امید  به حمایت و پشتیبانی آمریکا، اسرائیل و اروپا و حتی روسیه و چین گام در مسیری نهادند که مقصد نامبارکی برای آنان رقم زد. درباره علل و پیامدهای استقلال خواهی کردهای عراق و نافرجامی این خواسته نظرات و بحث های مختلف و متنوعی صورت گرفته است و هر کسی از ظن خود به این واقعه نگریسته است.

خاورمیانه که بعد از « بهار عربی» آبستن حوادث تلخ بسیاری شده است می رفت تا با به زیر کشیدن حکومت های خاندانی و سلطنتی منطقه، فصلی نو در معادلات سیاسی منطقه رقم بزند اما بعد از چند صباحی با انحراف ماهیت شورش های خاورمیانه و ترس و واهمه کشورهای عرب منطقه از زوال ساختارهای بسته و محدود خانوادگی و در کنار آن بیم اسرائیل از افزایش نفوذ و اقتدار ایران در این منطقه، به یکباره از میان ممالک مختلف خاورمیانه، سوریه آماج حملات گروه های متنوع و مختلف تکفیری قرار گرفت که از حمایت های اطلاعاتی و نظامی کشورهای منطقه ای و فرا منطقه ای سود می بردند و هدف غایی و اصلی آنان یک چیز بود: ممانعت از گسترش سیطره و نفوذ جمهوری اسلامی ایران در منطقه.

در این میان مسعود بارزانی بعد از گذشت چند سال از ناآرامی ها و اختلافات میان کشورهای خاورمیانه، از چند ماه پیش با فروکش کردن هیاهوی داعش و جریان های تکفیری ،به زعم خود، فرصت  را برای تحقق  استقلال کردستان عراق مناسب دید. اگر چه از همان آغاز  بسیاری از کشورها در ظاهر – به جز اسرائیل – با این تصمیم بارزانی در «شرایط فعلی» مخالفت کردند اما او مصمم  به برگزاری رفراندم در زمان موعود (۳مهر ۱۳۹۶/ ۲۵ سپتامبر ۲۰۱۷) گردید. او امیدوار بود علیرغم مخالفت ظاهری آمریکا و روسیه و کشورهای اروپایی ، سرانجام آنان از این استقلال خواهی به دلیل منافع سیاسی، اقتصادی و نظامی بلند مدتی که برای آنان در برداشت، حمایت کنند. بارزانی با وجود آگاهی از اختلافات داخلی احزاب و جریانات کردستان عراق و مخالفت صریح و آشکار بغداد ، تهران و آنکارا و دمشق با اقدام او ، بر خواسته خود پافشاری کرد و کوشید با شیوه ها مختلف  از نگرانی همسایگان عراق از  پیامدهای این استقلال خواهی بکاهد.

در کنار همه موانع داخلی و خارجی که ممکن بود مانع استقلال کردستان عراق گردد، بارزانی از  یک رویداد غفلت کرد: پیامدهای استقلال خواهی کاتالونیا بر  ساختار سیاسی و اوضاع ژئوپولتیک و مرزهای جغرافیایی اروپا بود. کشورهای اروپایی که همه پرسی استقلال کاتالونیا را خطری برای تمامیت ارضی خود تصور می کردند بلافاصله واکنش منفی نشان دادند. در این میان علاوه بر اسپانیا، فرانسه ،به علت اینکه قسمتی از نواحی جنوب آن کاتالان هستند(کاتالونیای شمالی)، به مقابله با این اعلام استقلال برخاست. حمایت کشورهای اروپایی از کردستان عراق به نوعی موافقت با استقلال خواهی کاتالان ها قلمداد می شد و این مخالف منافع ملی و تمامیت ارضی آنان بود. بنابراین با مخالفت با همه پرسی استقلال کردستان عراق به گونه ای بر حفظ وضعیت موجود در خاورمیانه و اروپا تأکید کردند. به تبع از کشورهای اروپایی، آمریکا و روسیه و حتی کشورهای عربی که هر کدام از منظر منافع خود، این استقلال خواهی را در تضاد با منافع خود می دیدند، در آشکار و نهان به مخالفت با آن اقدام کردند.

 

 

اشتراک مطلب با دوستان :

پاسخ دهید