روسیه و امریکا و معمای ترکیه!

روسیه و امریکا و معمای ترکیه!

عملیات نظامی شاخه زیتون ترکیه در شرایطی در عفرین آغاز شد که روسیه در برابر این حمله سکوت پیشه کرد و امریکا با چرخش از حمایت از کردهای سوری، نگرانی های امنیتی آنکارا را مشروع دانست.

دو هفته از حمله نظامی ترکیه به عفرین در شمال سوریه می گذرد، عفرین در شمال سوریه در استان حلب واقع است و از سال ۲۰۱۲ میلادی تحت کنترل یگان‌های مدافع خلق (YPG) است. ترکیه پس از آن عملیات نظامی علیه عفرین را آغاز کرد که امریکا از تشکیل گارد مرزی ۳۰ هزار نفره متشکل از کردهای سوری خبر داد و همین بهانه کافی بود تا آنکارا پس از چند روز گلوله باران این شهر، عملیات شاخه زیتون را با استفاده از پیاده نظام گروه تروریستی ارتش آزاد سوریه آغاز نماید.
این عملیات در شرایطی آغاز شد که نیروهای روسیه در عفرین مستقر بودند و برخی گزارش ها حاکیست که پیش از حمله ترکیه به عفرین، روس ها نیروهای خود را از این شهر خارج کردند  و همین مسئله این ظن را به وجود آورد که روسیه به علمیات شاخه زیتون چراغ سبز نشان داده است.
از سویی بر خلاف برخی گمانه زنی ها که از احتمال درگیری نیروهای ترکیه با نیروهای امریکایی حامی کردهای سوری حکایت داشت رکس تیلرسون وزیر امور خارجه امریکا در خصوص تشکیل ارتش ۳۰ هزار نفره از کردهای سوری گفت: «کل این قضیه تصوری اشتباه، توصیفی غلط و صحبت هایی نادرست است. ما نیروی امنیتی مرزی ایجاد نکرده ایم.» آدرین رانکین گالووی سخنگوی پنتاگون نیز گفت  ۸ هزار تا ۱۰ هزار نیروی YGP در عفرین حضور دارند: «ما آنها را به عنوان بخشی از پروژه شکست داعش در نظر نمی گیریم. کاری که ما انجام می دهیم این است که از آنها حمایت نمی کنیم. ما با آنها همکاری نداریم.» جیمز ماتیس، وزیر دفاع امریکا هم گفت: «ترکیه یکی از متحدان ناتوست. ترکیه تنها کشور عضو ناتوست که در داخل مرزهای سوریه فعال است و این کشور نگرانی های امنیتی مشروعی دارد. ما از این مسائل آگاهیم.» تیلرسون حتی برای جلب نظر متحد خود گفت: «بگذارید ببینیم می توانیم با این کشور برای ایجاد منطقه امن مورد نیازشان همکاری کنیم.»
در چنین شرایطی به نظر می رسد دو قدرت فرامنطقه ای سعی کردند هرکدام همانند بازی شطرنج با فدا کردن مهره  عفرین، امتیاز بیشتری را برای خود به دست آورند. می توان گفت  سکوت روس ها و چراغ سبز احتمالی آنها به عملیات شاخه زیتون، با توجه به برگزاری نشست گروههای سوری در سوچی و همچنین  انتخابات ریاست جمهوری پیش روی روسیه با هدف جدا کردن آنکارا از ناتو و تبدیل آن به متحدی برای مسکو قابل تحلیل است. از سویی چرخش امریکا به سوی ترکیه نیز در نقطه مقابل قرار می گیرد که سعی داشته است با  فدا کردن کردهای سوری همچنان ترکیه را در محور خود نگه دارد.
در این میان ترکیه نیز با دانستن هدف دو رقیب، سعی کرد هم از هر دو طرف امتیاز گیری نماید و هم اینکه مقاصد خود را در خاک سوریه دنبال نماید. کارشکنی گروههای معارض سوری وابسته به ترکیه در نشست سوچی که احتمالا با چراغ سبز آنکارا بوده است بخشی از این رویکرد دوگانه ترکیه در برابر روسیه و امریکا بود.
از سویی عملیات شاخه زیتون زمانی آغاز شد که ارتش سوریه و متحدانش در ادلب به پیروزی های چشمگیری دست یافته بودند و این عملیات برای آزادسازی کامل این استان همچنان ادامه دارد و این احتمال وجود دارد ترکیه با پیشدستی و حمله به عفرین در پی مقاصد خود برای تحکیم پایگاه نظامی خود در  خاک  سوریه و سهم خواهی از راهکار سیاسی در سوریه است.
اما سوال اینجاست آیا اوضاع به همین شکل خواهد ماند؟ آیا روسیه به ترکیه اجازه خواهد داد که اهداف خود را دنبال و در مسیر حل سیاسی بحران ساختگی سوریه کارشکنی نماید یا به ارتش سوریه  و نیروهای کردی کمک خواهد کرد که نیروهای ترکیه را به خانه خود برگردانند؟
سوال اینجاست که امریکا با ترکیه چه خواهد کرد؟ هدف اصلی امریکا در خاک سوریه تشکیل دولتی کردی در مرز با ترکیه است و آنکارا هم که به هیچوجه اجازه تشکیل دولت کردی در مرزهای خود را نخواهد داد و در این هدف منافع دو کشور در تقابل با یکدیگر قرار گرفته است بنابر این امریکا در چنین وضعیتی چه خواهد کرد؟ آیا مجبور خواهد شد که بدون هیچ دستاوردی سوریه را ترک نماید؟ یا اینکه همچنان سعی خواهد کرد سوریه نا آرام بماند یا اینکه پس از دستیابی به هدف مشترک یعنی کوتاه کردن دسترسی محور مقاومت به دریای مدیترانه، هدف بلند مدت خود را با درگیر کردن کردهای سوریه و ترکیه با آنکارا دنبال خواهد کرد و دولت اردوغان را وارد جنگی بزرگ خواهد کرد؟ جنگی که ممکن است ترکیه را به سوریه دوم تبدیل کند.

اشتراک مطلب با دوستان :

پاسخ دهید